Variatie in de keuken: waarom we het wél belangrijk vinden, maar tóch vaak hetzelfde eten

Het onderzoek van HelloFresh

In augustus 2023 presenteerde HelloFresh een opvallend onderzoek naar de eetgewoonten van Nederlandse huishoudens. Uit dit onderzoek, uitgevoerd door iVOX onder 1.000 Nederlanders, blijkt dat 80% van de mensen variatie in hun maaltijden belangrijk vindt. Toch geeft 70% van de ondervraagden aan elke week grotendeels hetzelfde te eten. Dat is een opmerkelijke tegenstelling: we verlangen naar afwisseling op ons bord, maar in de praktijk vallen we massaal terug op onze vertrouwde gerechten.

Deze uitkomst zegt veel over hoe we omgaan met eten en plannen. Het laat zien dat er een kloof bestaat tussen wat we willen en wat we doen. Maar hoe komt dat eigenlijk?

Waarom variatie zo belangrijk is

Variatie in voeding gaat niet alleen over smaak en beleving, maar ook over gezondheid. Door regelmatig te wisselen van ingrediënten krijg je een bredere mix van voedingsstoffen binnen. Denk aan de vezels uit volkorenproducten, de vitamines uit verschillende soorten groente en de gezonde vetten uit vis of noten. Wie vaak hetzelfde eet, loopt het risico belangrijke voedingsstoffen mis te lopen.

Daarnaast heeft variatie ook een psychologische kant. Nieuwe gerechten zorgen voor inspiratie en plezier in de keuken. Samen met je gezin een nieuw recept proberen, of juist jezelf uitdagen met onbekende smaken, maakt koken minder een verplichting en meer een beleving.

Het is dus logisch dat 8 op de 10 Nederlanders zegt variatie belangrijk te vinden. We weten dat het beter voor ons is én dat het leuker is.

 

De realiteit: gemak en routine winnen

Toch laat het HelloFresh-onderzoek zien dat 7 op de 10 Nederlanders week in, week uit hetzelfde eet. Waarom kiezen we voor routine terwijl we variatie willen? Een belangrijke reden is tijd.

Na een drukke werkdag of volle agenda ontbreekt vaak de energie om lang na te denken over het avondeten. Bekende gerechten zoals pasta bolognese, nasi of een AVG’tje (aardappelen, vlees en groente) liggen dan voor de hand. Je weet hoe je het maakt, je hoeft niet na te denken over de ingrediënten en je weet zeker dat het bij de meeste gezinsleden in de smaak valt.

Daarnaast speelt plannen een grote rol. Zonder een weekplanning voor maaltijden grijpen we snel terug op wat we kennen. Een boodschappenlijst maken voor nieuwe recepten kost immers extra tijd en energie.

Het gemak van voorspelbaarheid

Er zit ook een psychologisch voordeel aan steeds hetzelfde eten: keuzestress verminderen. In een wereld waar we elke dag honderden beslissingen nemen, kan het prettig zijn dat je over het avondeten niet hoeft na te denken. Bekende gerechten zorgen voor rust en efficiëntie.

Toch schuilt hier ook een risico. Wie altijd hetzelfde kookt, loopt kans dat eten saai wordt, of dat gezinsleden minder enthousiast aan tafel schuiven. Bovendien kan het op de lange termijn gevolgen hebben voor je gezondheid als je te weinig variatie binnenkrijgt.

 

Hoe doorbreek je het patroon?

De sleutel ligt in vooruit plannen. Dat betekent niet dat je elke minuut van de week vast moet leggen, maar wel dat je bewust een paar momenten neemt om na te denken over je maaltijden.

1. Maak een weekplanning

Kies bijvoorbeeld drie nieuwe gerechten per week en vul de rest aan met vertrouwde favorieten. Zo houd je een balans tussen gemak en variatie.

2. Zet variatie in de basisproducten

Je hoeft niet telkens compleet nieuwe gerechten te koken. Wissel gewoon af met de basis: gebruik eens zoete aardappel in plaats van gewone, vervang kip door linzen of maak een curry met andere groenten.

3. Laat je inspireren

Gebruik kookboeken, foodblogs of maaltijdservices zoals HelloFresh als inspiratiebron. Vaak zijn er snelle recepten beschikbaar die binnen 20 minuten op tafel staan. Dat laat zien dat variatie niet per se tijdrovend hoeft te zijn.

4. Betrek het gezin

Laat gezinsleden elk een gerecht kiezen voor de week. Zo verdeel je de verantwoordelijkheid én krijg je meer variatie op tafel.

Variatie hoeft niet moeilijk te zijn

Het beeld dat afwisseling in de keuken veel tijd kost, is achterhaald. Met slimme keuzes en een beetje voorbereiding kan iedereen eenvoudig meer variatie in zijn of haar eetpatroon brengen. Zelfs kleine aanpassingen, zoals een andere groente bij een vertrouwd gerecht, zorgen al voor een breder voedingspalet.

Het onderzoek van HelloFresh laat duidelijk zien dat er een kloof zit tussen wens en werkelijkheid. We willen gevarieerder eten, maar grijpen vaak naar gemak. De uitdaging is om manieren te vinden waarop variatie óók eenvoudig kan zijn.

Conclusie: van wens naar gewoonte

Variatie is meer dan een luxe; het draagt bij aan gezondheid, plezier en inspiratie in de keuken. Toch kiezen veel Nederlanders, ondanks hun goede bedoelingen, voor routine. Het goede nieuws? Met een klein beetje planning en openheid voor nieuwe ideeën kan iedereen het patroon doorbreken.

Of je nu kiest voor een complete maaltijdservice of gewoon zelf wat vaker een nieuw recept probeert: variatie is dichterbij dan je denkt. Misschien is dit hét moment om eens bewust te kijken naar je eigen eetpatroon. Want wie weet ontdek je dat variatie niet alleen belangrijk is, maar ook verrassend leuk én eenvoudig.

Feit is dat de mens een gewoontedier is. Openheid voor nieuwe ideeën en het proberen van nieuwe recepten blijken vaak doelen voorbij de horizon.

Een gedegen opleiding die diep ingaat de mechanismes van ingesleten gedrag en voedingsleer kan die doelen ineens veel dichterbij brengen.